อะไรคือความหมายของคำว่า Zero Sum Game?
สวัสดีค่ะน้องๆ
พักจากการเรียน IELTS มาดูความหมายคำศัพท์เท่ๆกันค่ะ เคยได้ยินคำว่า Zero Sum Game มั้ยคะ? คำนี้ได้ยินกันบ่อยในแวดวงธุรกิจแต่จะมีความหมายว่าอย่างไร ลองมาดูกันค่ะ
Zero-Sum Game เป็นสถานการณ์หนึ่งในทฤษฎีเกมส์ที่มีผลเพียงแค่ ชนะ-แพ้ เท่านั้น ไม่ว่าจะมีผู้เล่นในเกมส์กี่คนก็ตาม จะมีผู้ชนะแค่คนเดียว และผู้ชนะจะได้ผลประโยชน์จากเกมส์ทั้งหมด ผู้แพ้ไม่ได้อะไรและสูญเสียรวมกันทุกคนเท่ากับผลประโยชน์ที่ผู้ชนะได้ เรียกง่ายๆว่า ผู้ชนะ กินรวบ ซึ่งมีชื่อเรียกอีกอย่างหนึ่งว่า Last man standing game คือเกมส์ที่เหลือคนเล่นคนสุดท้ายคือผู้ชนะ
มีอีกคำที่น่าสนใจคือ Positive-Sum Game มากกว่า นั่นคือ ผู้เล่นทุกคนได้ประโยชน์ จะมากหรือน้อยก็ยังได้ประโยชน์ ตัวอย่างเช่น ในสถานการณ์ราคาน้ำมัน ประเทศผู้ผลิตน้ำมันยอมที่จะฮั้วกำลังการผลิตไม่ให้เกินโควต้าของแต่ละประเทศเพื่อควบคุมราคาน้ำมันในตลาดโลก มากกว่าที่จะเร่งกำลังการผลิตของตัวเองให้มากที่สุด เพราะการกระทำเช่นนั้น แม้ว่าตนเองจะขายน้ำมันได้มากขึ้น แต่ประเทศอื่นก็จะทำตามและส่งผลต่อราคาน้ำมันในตลาดโลกที่อาจจะลดลง ผู้ชนะในเกมส์คือประเทศที่มีน้ำมันเหลืออยู่เป็นประเทศสุดท้ายที่อาจจะกลายเป็นประเทศที่ขายน้ำมันเป็นเจ้าสุดท้ายของโลก ดังนั้นทุกประเทศที่ผลิตน้ำมันจึงรวมหัวกันกำหนดโควต้าเพื่อควบคุมราคาและยอมรับผลประโยชน์ที่แน่นอนแต่ไม่ได้มากที่สุดของแต่ละประเทศ
ส่วนสถานการณ์เกมส์รูปแบบสุดท้ายคือ Negative-Sum Game เป็นเกมส์ที่มีแต่การสูญเสีย ผู้เล่นที่เข้าเล่นในเกมส์นี้เหมือนคนบ้า ที่จะนำทั้งตัวเองและผู้เล่นอีกฝ่ายไปสู่การสูญเสีย ไม่มีใครได้ประโยชน์ ทุกคนเสียประโยชน์เท่ากัน ตัวอย่างเช่น ในสงครามเย็น สหรัฐและรัฐเซียรู้ดีว่า ถ้าฝ่ายหนึ่งฝ่ายใดยิงนิวเคลียร์ก่อน ผู้เล่นอีกฝ่ายจะต้องยิงตามแน่ๆ ดังนั้นรูปแบบของสถานการณ์ในสงครามนิวเคลียร์จะเป็น Negative-Sum game คือต่างคนต่างเสียหายทั้งคู่และอาจจะไม่มีฝ่ายใดชนะ สหรัฐและรัสเซียจึงไม่เล่นในเกมส์นี้ เอาแต่คุมเชิงกันอยู่ตลอด หรือในกรณีของสงครามราคา ที่ผู้ค้าแต่ละรายพยายามลดราคาลงให้ต่ำกว่าคู่แข่ง เพื่อหวังให้ยอดการจำหน่ายสูงขึ้น จนผู้ค้าในตลาดทั้งหมดต้องลดราคาลงตาม สถานการณ์แบบนี้ มีแต่สูญเสีย เพราะทุกคนอาจจะไม่ได้กำไร ดังนั้น ผู้ค้าส่วนใหญ่จึงเลือกที่จะ ฮั้วราคากัน หรือรวมกลุ่มแบ่งโควต้ากัน เพื่อให้เกิด Positive-Sum Games มากกว่าจะทำให้เกิด Negative-Sum Game หรือ Zero-Sum Game
เป็นไงคะเข้าใจกันมากขึ้นหรือยัง ดังนั้นคำนี้จึงทำให้เกิดการร่วมมือกันเพื่อทำธุรกิจมากกว่าที่จะแข่งขันกันเอง ถ้ายกตัวอย่างง่ายๆก็เช่นเวลาที่เราเปิดร้านค้าอะไรซักอย่างนึง แม้ว่าจะมีร้านข้างๆมาเปิดแข่งเยอะๆ แทนที่จะเป็นแง่เสียอาจเป็นแง่ดีก็ได้เพราะการเป็นละแวกที่มีการค้าแบบนี้ คนซื้อก็จะนีกถึงก่อน เช่น ถ้าจะไปซื้อคอม ต้องไปพันธุ์ทิพย์ หรือถ้าจะไปซื้อเสื้อต้องไปแพลททินัมมอลล์เป็นต้น
คราวหน้ามาดูกันนะคะว่าคำว่า win-win situation คืออะไร
Trinity Team
Facebook